Ostrowite Prymasowskie

  • fot. Ostrowite Prymasowskie

Wieś nad jeziorem Ostrowickim. Niekiedy nazywana też Ostrowitym Arcybiskupim. Położona jest ok. 11 km od Witkowa. Nad jeziorem kościół z 1860 roku z wieżą dobudowaną w 1905 r. Obok dzwonnica z początku XIX wieku. We wsi chata o konstrukcji szachulcowej z pierwszej połowy XIX wieku. Wieś w 2011 roku liczyła 140 mieszkańców.

1237 roku.

Pierwsza wzmianka o Ostrowitym. Książe Wielkopolski Władysław Odonic nadaje wieś Januszowi, kanclerzowi arcybiskupa gnieźnieńskiego Fulkona.

  • Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom VII.

1250 roku.

Janusz odstępuje wieś kościołowi gnieźnieńskiemu.

  • Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom VII.

1397 roku.

Rozgraniczenie Ostrowitego od Jerzykowa, wsi klasztoru trzemeszeńskiego.

  • Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom VII.

1564 roku.

Wieś liczy 14, 5 łana ziemi kmiecej i 4 łany ziemi sołtysiej .We wsi mieszka krawiec i rybak, działa też karczma.

  • Atlas historyczny Polski. Rejestry poborowe województwa kaliskiego w XVI w., red. M. Słoń, http://atlasfontium.pl

Ok. 1577 roku.

Franciszek Podgórski, kanonik kolegiaty św. Jerzego w Gnieźnie, będący plebanem w Ostrowitym odnowił chylący się ku upadkowi miejscowy drewniany kościół.

  • Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom VII.

1837 roku.

Wieś liczy 23 domy w których mieszka 260 osób.

  • J.A.Bobrowicz.- Opisanie historyczno-statystyczne Wielkiego Księstwa Poznańskiego – wyd. Lipsk 1846 rok.

Ostrowite Prymasowskie i okolice na mapie z 1839 roku.

1886 roku.

Ostrowite Prymasowskie zwane w też w tym okresie Kościelnym posiada 31 domów i 323 mieszkańców. W tym 288 katolików i 35 protestantów. Większe własności ziemskie posiadają :

  • Cecylia Robaszkiewicz – 93 ha.
  • C. Grylewicz – 155 ha.
  • Probostwo – 154 ha.
  • Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom VII.

Ostrowite Prymasowskie na mapie z 1893 roku.

21 Luty 1929 roku.

Rozpaczliwy krzyk służącej.

W nocy z dnia 21 na 22 Lutego br. usiłowała pozbawić się życia przez wypicie esencji octowej służąca Janina K. (dalsza część nazwiska nieczytelna) zamieszkała w Ostrowitym Prymasowskim pow. gnieźnieńskiego. Desperatkę przewieziono w ub. poniedziałek do lekarza dr. Bednarka w Witkowie, który przekazał ją do szpitala Czerwonego Krzyża w Gnieźnie.

  • Gazeta Gnieźnieńska ”Lech” Nr 50 z dnia 1 marca 1929 roku.

1930 roku.

Wieś liczy 303 mieszkańców. Więksi właściciele ziemscy to :

  • Chojnowski Jan
  • Grylewicz Stanisław
  • Stachurski Józef

We wsi działa Kółko rolnicze. Działalnością gospodarczą zajmują się :

  • Wiatrak – Galewska W.
  • Wyszynk trunków – Drzargowski St.
  • Szewc – Szymański J.
  • Rybołówstwo – Grylewicz T.
  • Na podst. Księga adresowa Polski 1930 r.

14 Listopad 1930 roku.

Tego dnia Gazeta Gnieźnieńska ” Lech ” w Nr.264 pisała :

Pożar w Ostrowitem Prymasowskim. Kilka dni temu z niewiadomych przyczyn wybuchł pożar w zagrodzie gospodarza p. Drzazgowskiego w powiecie gnieźnieńskim. Pastwą płomieni padły stodoła, chlew, stajnia i obora, ogólnej wartości 17 000 zł.

1 Luty 1931 roku.

Opis napadu rabunkowego na miejscowego rolnika. Zobacz art. poniżej.

Z rewolwerami w rękach napadają na mieszkanie gospodarza.