Mąkownica

Kalendarium dziejów miejscowości 


1399 rok.

Pierwsza wzmianka pisana o wsi.  (7)


1564 rok.

Według wykazu podatkowego we wsi są 4,5 łany ziemi uprawiane przez kmieci oraz 2 łany sołtysie, jest też karczma. Zapłacono podatku 4 floreny i 22 grosze.  (1)


1578 rok.

Wykaz podatkowy podaje że w Mąkownicy jest 5 łanów kmiecych, oraz mieszka 2 zagrodników.  (6)


1588 rok.

W wykazie podatkowym z tego roku odnotowano dzierżawcę lub zarządcę Mąkownicy Mateusza Borzewskiego, nadal figuruje w wykazie 5 łanów ziemi kmiecej i już tylko 1 zagrodnik. Podatku odprowadzono 2 floreny i 17 groszy. (1)


1837 rok.

Miejscowość liczy 20 domów oraz 180 mieszkańców.  (2)


27-02-1842 rok.

Umiera Dezydery Koszutski, lat 42, dziedzic Mąkownicy. Mąż Justyny z Raczyńskich, ojciec piątki nieletnich dzieci.  (5)


20-06-1845 rok.

Ogłoszenie z Gazety Wielkiego Xięstwa Poznańskiego (1845-06-20. Nr141)
Folwark wieczysto – dzierżawny Mąkownica w pow. Gnieźnieńskim pod miastem Witkowem położony, jest z wolnej ręki do sprzedania. Bliższą wiadomość powziąć można u dzierżawcy Chłądowa pod Witkowem lub posiedziciela Karsewa II część.


1885 rok.

Wieś liczy 240 mieszkańców, w tym 219 katolików, 19 ewangelików i 2 żydów. 42 osoby są analfabetami. W miejscowości są 22 domy, folwark o pow. 571 mórg, własność p. Ossowickiego oraz cegielnia.  (3)


1918 rok.

Powstańcy Wielkopolscy urodzeni w Mąkownicy.
Na podstawie strony internetowej: www.powstancy-wielkopolscy.pl autor Wielkopolskie Towarzystwo Genealogiczne „Gniazdo”.

Jastrzębski Jan
s.Wojciecha i Katarzyny ur.09-08-1900 Mąkownica.
Brał czynny udział w Powstaniu Wlkp. od 27.12.1918 do 21.04.1921. Krzyż Niepodległości otrzymał za czynny udział w Powstaniu Wlkp. z bronią w ręku w walkach o oswobodzenie Gniezna, Zdziechowy, Inowrocławia, Kcyni i Szubina w latach 1918-1921, jak również Odznakę Wojsk Wlkp. otrzymał za zasługi jak wyżej.

Stefankiewicz Feliks
s.Walentego i Magdaleny ur.18-05-1900 Mąkownica.

Stefankiewicz Feliks brał czynny udział w Powstaniu Wlkp. z bronią w ręku w okresie od 29 grudnia 1918 r. do 20.02.1919 r. w luźnych oddziałach przy rozbrajaniu Niemców w Mielżynie i okolicy pod dowództwem por. Knasta z Witkowa. W dniu 12.01.1919 r. wstąpił jako ochotnik do 4 komp. gnieźnieńskiej pod dow. por. Wachtla biorąc udział w walkach pod Kcynią, Szubinem, Nakłem, Zieleńcem, Rynarzewem i Tury Brzóskie. Po zakończeniu powstana przeszedł do 1 pułku strzelców wlkp. i pozostał w służbie do 30.11.1921.

Szcześniak Jan
s.Józefa i Marianny ur.20-04-1883 Mąkownica
Szcześniak Jan brał czynny udział w Powstaniu Wielkopolskim z bronią w ręku w okresie od 28.12.1918 r. do 20.02.1919 r. Walczył w luźnych oddziałach w Witkowie pod dowództwem Knasta o Witkowo, Gniezno i Zdziechową. Przydzielony do Kompanii Gnieźnieńskiej pod dowództwem por. Cymsa walczył pod Trzemesznem, Mogilnem, Strzelnem, Mątwami i Inowrocławiem. Po zakończeniu powstania pozostawał w czynnej służbie w Wojsku Polskim do 1920 r.


  1. 1930 rok.

    Mąkownicę zamieszkują  382 osoby w tym:
    Karczmarz – Kaptur W.
    Wiatrak (Młynarz) – Kwapiszewski M.
    Kowale – Dajerling St. oraz Karczewski W.  (4)


18 – Marzec – 1936 rok.

Granat ręczny w rękach dzieci.

Na polu rolnika p. Stanisława Dolaty w Mąkownicy dzieci znalazły granat ręczny. Na szczęście w czas zauważono ich manipulację, wskutek czego uniknięto strasznej w skutkach katastrofy. Znaleziony granat pochodzi według relacji sołtysa p. Nowaka z granatów znalezionych przy objęciu gospodarstwa przez p. Kaczmarka po niemieckim koloniście Kusce z Mąkownicy. Kaczmarek nie zdając sobie sprawy z niebezpieczeństwa jakie przedstawiały żelazne śmiercionośne jajka, wyrzucił je w pole. Sołtys Nowak znaleziony granat oddał Policji Państ. w Witkowie.

Gazeta gnieźnieńska ” Lech” Nr. 65 z w/w dnia.


21 – Styczeń – 1945 rok.

Wyzwolenie Mąkownicy z pod okupacji niemieckiej.


Literatura.

  1. (Atlas historyczny Polski. Rejestry poborowe województwa kaliskiego w XVI w., red. M. Słoń, http://atlasfontium.pl)
  2. J.A.Bobrowicz.- Opisanie historyczno-statystyczne Wielkiego Księstwa Poznańskiego – wyd. Lipsk 1846 rok
  3. Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich t.VI – 1885 rok
  4. Księga Adresowa Polski 1930 rok.
  5. Biblioteka Kórnicka P.A.N. – Teki Włodzimierza Dworzaczka
  6. Adolf Pawiński ” Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym” tom.XII.
  7. Konstanty Jan Hladyłowicz ” Zmiany krajobrazu i rozwój osadnictwa w Wielkopolsce od XIV do XIX wieku”